ไลฟ์บายดอกเตอร์พัฒน์คลินิกเฉพาะทางด้านเวชกรรมสูตินรีเวช · ใบอนุญาตเลขที่ 10102004165

การสร้างอสุจิใช้เวลากี่วัน?

วงจรการสร้างอสุจิ (Spermatogenesis) และวิธีเตรียมตัวสำหรับผู้ชายก่อนมีบุตร — เขียนโดย นพ.พัฒน์ศมา วิจินศาสตร์วิจัย

70–90 วัน
วงจรการสร้างอสุจิ
64 วัน
Spermatogenesis เอง
12–14 วัน
การเดินทางผ่านท่อ epididymis
3 เดือน
ระยะเตรียมตัวที่แนะนำ

Spermatogenesis คืออะไร

Spermatogenesis คือกระบวนการที่เซลล์ต้นกำเนิด (spermatogonia) ในอัณฑะแบ่งตัวและพัฒนาไปเป็นอสุจิที่สมบูรณ์ (spermatozoa) วงจรนี้เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิตหลังวัยเจริญพันธุ์

ระยะเวลาแต่ละขั้น

  1. Spermatogonia → Primary spermatocyte — ประมาณ 16 วัน
  2. Meiosis (Primary → Secondary spermatocyte) — ประมาณ 24 วัน
  3. Secondary spermatocyte → Spermatid — ประมาณ 8 ชั่วโมง
  4. Spermiogenesis (Spermatid → Spermatozoa) — ประมาณ 24 วัน
  5. Transit ผ่าน epididymis — 12–14 วัน (ทำให้อสุจิเคลื่อนไหวได้และเจริญเต็มที่)

รวมทั้งหมด ประมาณ 70–90 วัน ตั้งแต่เริ่มจนเป็นอสุจิที่พร้อมปฏิสนธิ

ทำไมช่วง 3 เดือนก่อนพยายามมีบุตรจึงสำคัญ

เพราะสิ่งที่ผู้ชายทำ กิน ดื่ม หรือสัมผัส ในช่วง 3 เดือนก่อน จะส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพของอสุจิที่จะออกมาในวันนั้น หากผู้ชายเริ่มดูแลตัวเองในวันนี้ อสุจิที่ปฏิสนธิได้ในอีก 3 เดือนข้างหน้าจะมีคุณภาพดีขึ้น

สิ่งที่ควรทำและควรหลีกเลี่ยง

ควรทำ

  • ทานอาหารครบ 5 หมู่ เน้นผัก ผลไม้ ปลา และธัญพืชไม่ขัดสี
  • เสริมสารต้านอนุมูลอิสระ — วิตามิน C, E, สังกะสี, ซีลีเนียม, CoQ10
  • ทานกรดโฟลิก 400 μg/วัน (ลดโอกาสความผิดปกติของอสุจิ)
  • ออกกำลังกายสม่ำเสมอ พอเหมาะ (30 นาที × 3–5 วัน/สัปดาห์)
  • นอนพักผ่อนอย่างน้อย 7–8 ชั่วโมง/คืน
  • ควบคุมน้ำหนัก (BMI 18.5–24.9)
  • ตรวจสุขภาพทั่วไปและตรวจน้ำเชื้อ

ควรหลีกเลี่ยง

  • บุหรี่ (ลดจำนวนอสุจิและ DNA fragmentation สูง)
  • แอลกอฮอล์เกินระดับปกติ (> 14 หน่วยต่อสัปดาห์)
  • สารเสพติดทุกชนิด รวมถึงกัญชา
  • อาบน้ำร้อนจัด ซาวน่า หรือแช่อ่างน้ำร้อน (ความร้อนทำลายอสุจิ)
  • ใส่กางเกงในรัดแน่นหรือกางเกงยีนส์คับ ตลอดวัน
  • วางแล็ปท็อปบนตัก (ความร้อน + คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า)
  • ความเครียดสะสม — จัดการด้วยสมาธิ โยคะ หรือกิจกรรมที่ผ่อนคลาย
  • สารเคมี สารกำจัดศัตรูพืช โลหะหนัก (ในผู้ที่ทำงานเสี่ยง)
  • ยาบางกลุ่ม — ต้องปรึกษาแพทย์ก่อนหยุด/เปลี่ยน (เช่น ยา testosterone, ยาลดความดันบางชนิด)

อาหารเสริมที่มีหลักฐาน

เมื่อไหร่ควรตรวจน้ำเชื้อ

แนะนำให้ตรวจน้ำเชื้อ (semen analysis) ก่อนเริ่มพยายามมีบุตรหากเข้าเงื่อนไขข้อใดข้อหนึ่ง:

ที่ LIFE by Dr. Pat มีบริการตรวจน้ำเชื้อด้วยระบบ AI ให้ผลที่แม่นยำและเป็นกลาง

* เนื้อหานี้เพื่อเผยแพร่ความรู้ทั่วไป การตัดสินใจเรื่องอาหารเสริมและการรักษาควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์

LINE WA